ಡಾ. ಪಂ. ಪುಟ್ಟರಾಜ ಕವಿ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ವಚನಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಸಾರ ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು:
ಚೈತನ್ಯ ನ್ಯೂಸ್ 24 – ವಚನಾಮೃತ
“ವಚನ – ೪೦೧” -ರಚನೆ : ಡಾ. ಪಂ. ಪುಟ್ಟರಾಜ ಕವಿ ಗವಾಯಿಗಳವರು
ನಾವು ನಿಜೈಕ್ಯರು ನಾವು ಆರೂಢರು ನಾವು ಶಿವಯೋಗಿಗಳೆಂದು
ಜಂಭ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಣ್ಣಗಳಿರಾ ನೀವು ಕೇಳಿರಿ
ಶ್ರೀ ಗಂಧದ ಗಿಡದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಿಡಗಳೆಲ್ಲವು ಸುಗಂಧವಾಗುವಂತೆ
ನಿಮ್ಮಸಹವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರು ನಿಮ್ಮಂತಾಗದಿರ್ದಡೆ
ನೀವೆಂತಹ ನಿಜೈಕ್ಯರಯ್ಯಾ ಅಲ್ಲವೆಂದಾತ
ಗುರುಕುಮಾರ ಪಂಚಾಕ್ಷರೇಶ್ವರ ||

ವಚನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ : ಡಾ. ಎ. ಎಲ್. ದೇಸಾಯಿ
ಈ ವಚನದಲ್ಲಿ ವಚನಕಾರರು ಮಾನವನ ಆತ್ಮಸಾಧನೆಯ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ತಾನು ನಿಜೈಕ್ಯನು, ಶಿವಯೋಗಿ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅವರು ಸಮೀಕ್ಷಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಧನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ನಿಜವಾದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮಸಾಧನೆ ಎಂದರೆ ಒಳಗಿನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಸುತ್ತಲಿನ ಜನರ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಂತಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಈ ವಚನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಗಂಧದ ಗಿಡದ ಉಪಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ಸಾಧಕನ ಗುಣಗಳು ಹೇಗೆ ಇತರರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಚನಕಾರರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಂಧದ ಗಿಡದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಗಿಡಗಳೂ ಸಹ ಅದರ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ, ನಿಜವಾದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಸಹ ಸಾತ್ವಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಒಳಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದು ಸಹಜವಾಗಿ, ಬಲಾತ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಬ್ಬನು ನಿಜೈಕ್ಯನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ ನಡೆನುಡಿಗಳು, ಮಾತುಗಳು, ಜೀವನಶೈಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇತರರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು.
ಈ ವಚನವು ನಮಗೆ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಂತ ಒಳಗಿನ ಅನುಭವವೇ ಮುಖ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಪದಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಯಾರೂ ಶಿವಯೋಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಮೂಲಕವೇ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತರರು ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವನು ನಿಜವಾದ ನಿಜೈಕ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಈ ವಚನದ ಅಂತಿಮ ಸಂದೇಶವು ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಧನೆಯ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಇತರರ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಈ ವಚನವು ನಮಗೆ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಇತರರಿಗೂ ಹಿತಕರವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಸಹಜ ಭಾಜನ ಸ್ಥಲದ ಅರ್ಥವೂ ಇದೇ ಆಗಿದ್ದು, ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಬೆಳಕನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವವನಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ವಚನದ ತಾತ್ಪರ್ಯವಾಗಿದೆ